KAZIM KARABEKİR PAŞA :
Türk İstiklal Harbinin yani Milli mücadele hareketinin hiç kuşkusuz en dikkate değer liderlerinden biride Kazım Karabekir Paşa'dır.
İyi bir asker ve gerçek varanseverdi. Yetiştiği çağın ağır şartlarına uyan niteliği ile son Osmanlı Ordusunun en seçkin Subay ve Kumandan kadroruna dahildir.
M. Kemal Paşa ile Çanakkale de, Ali İhsan Sabis Paşayla Irak cephesinde başarılı görevler yapmıştır. Daha sonra Doğuda Erzincan, Erzurum ve Kars'ın kurtuluşunu sağlayan doğu harekatı sırasında General rütbesini almıştır. Doğu Anadolu, Onu bir Fatih olarak kucaklamış, Paşa da bütün benliği ile bölge halkına bütün benliği ile bağlanmıştı.
Karabekir Paşa'nın duygu yönü çok kuvvetli idi. Yaptığı her işi çok ciddiye alarak yapardı. Askeri yönünün dışında, Şiir yazmak, beste yapmak, eğitim ve iktisat işlerini düzenlemek gibi. İstiklal marşı yarışmasına da katılmış, yazdığı şiir 725 Şiir arasından ilk 7 ye girmişti. Şubat 1923 İzmir İktisad Kongresinde de ekonomi ile ilgili görüşlerini açıklamıştı. Ama en çok sevdiği ve cömetçe kullandığı kelime "BEN" dir. Bakınız yazdığı bir şiirinde Sultan Abdülhamid Han ı şöyle konuştur, ur. "BENİ VE SALTANATI DEVİRENLER ÖNÜNDE SENDE VARDIN. HELE SONUCUNDA HEM MEBUS, HEM DE KUMANDANDIN. İSTİKLAL HARBİNİ SEN KURDUN, VE BAŞI DA SEN BULDUN." Karabekir, Milli mücadele fikrini diyebikirimki sesli olarak ilk ortaya atma şerefine aittir.
İstanbul da kalarak vatana hizmet etmenin imkansız olduğunu ilk görenldrden biridir. Bir yolunu bulup kendisini Erzurum daki 15. Kolordu ya tayin ettirmişti.
İstanbul dan ayrılmadan önce M. Kemali ziyaret etmişti. Karabekir, Vatanın kurtuluşunun doğudan başlatılması fikrini öne sürerken, M. Kemal Paşa da Vatanın Şark, garp diye ikiye ayrılması doğru değildir. Vatanı bir bütün olarak mütalaa etmeli, kurtuluş için umumi çareler aranmalıdır diyordu. Vatanın Kurtarılması konusunda hem fikir olan bu iki Kumandan içinde M. Kemal'in "Vatanın birliği ve bütünlüğü" projesi daha ağır basacak, K. Karabekir Paşa da Erzurum Kongresi öncesi görevinden istifa ederek herşeyini kaybeden M. Kemal Paşaya "Paşam ben ve Kolordum Emrinizdeyiz" diyerek Onu kucaklamıştır.
Hatta Erzurum Kongresine katımasını sağlayarak, bir bakıma Anadoluda Başlatılan "MİLLİ MÜCADELE HAREKETİNİN" başına da M. Kemal in geçmesini sağlamıştır.
Sakarya savaşının en zorlu günlerinde bile M. Kemal Paşa, K. Karabekir Paşa ya, "Nasıl bir savunma yapalım" diyerek Karabekir Paşanın askerlik yeteneğine ne kadar önem verdiğini ortaya koymuştur. Karabekir, İstiklal harbinin ilk cephesini Erzurumda kurmuş, ilk askeri ve siyasi zaferide Ermenileri süpürerek yurdumuzdan atmış, Sarıkamış, Kars ve Gümrü 'yü kurtararak Doğu cephemiz kazanılmıştı. Elindeki askeri ve Ermenilerden aldığı askeri savaş malzemelerinide Batı cephesine, İsmet Paşa ya göndermişti. Birinci TBMM sini inceleyen SAMET AĞAOĞLU "Kuvayı Milliye" adlı kitabında, K. Karabekir için şöyle diyor. "K. Karabekir Paşa, Meclis üyesi olarak kürsüde ve toplantılarda hemen hiç görülmemiştir. Buna mukabil kendisini daima Mecliste hissettirmek için hiç bir fırsatı kaçırmamıştır. Bayramlarda, mevlütlerde, zaferlerde ve yıldönümlerinde muntazaman Meclise tebrik telgrafları göndermiştir. "Büyük zafer kazanılmış, T. Cumhuriyeti Devleti kurulmuştu. Ne yazıkki işte o zaman M. Kemal in etrafında yalaka takımlar halka halka olmuş, M. Kemal ile Milli Mücadelenin diğer Kahramanlarından, Ali Fuat Cebesoy, K. Karabekir, Rauf Orbay, Refet Bele gibi kader arkadaşlarının aralarına girdiler. M. Kemal bunlar içinden sadece Ali Fuat Cebesoy ile barışmıştı. Ali Fuat Cebesoy dan ricada bulunarak yeniden eski arkadaşları ile biraraya gelmek istediğini Ali Fuat Cebesoy anılarında yazmıştır. Ali Fuat Cebesoy diyorki"K. Kemal Paşa benden, K. Karabekir ve diğer arkadaşlarının yeniden bir araya gelmeleri konusunda ricada bulundu. Bende gerekli teşebbüslerde bulundum. Ama sanki gizli bir el barıştırma çabalarıma mani oldu" diyerek çok önemli bir gerçeğide dile getirmiştir. Milli Mücadele hareketinin lideri M. Kemal Paşa olmasaydı, ya K. Karabekir Paşa, ya da Ali Fuat Paşa olurdu diyenler çoğunluktadır. Doğunun Fatihi ve Milli Mücadele hareketinin en ön safında yer alan K. Karabekir Paşa'mız "Nur içinde yatsın". Allah onlardan razı olsun. Bugünkü varlığımızı işte bu Kahraman Vatansever Komutanlarımıza borçluyuz". Ruhlarına fatiha okumak sanırım dini ve vicdani görevimizdir. (saygılarımla).
Enver Kabul